Bewegingsonderwijs en fijne motoriek

Bewegingsonderwijs voor kleuters verdient meer

Onlangs publiceerde het Mulier Instituut vier nieuwe onderzoeken waarmee zij de staat van het huidige bewegingsonderwijs in kaart brachten. Voor groep 3-8 waren de resultaten positief: steeds meer scholen voldoen iedere week aan de 90 minuten verplicht bewegingsonderwijs. In groep 1-2 nam het aantal minuten gericht bewegingsonderwijs juist af. Waar komt die daling vandaan?

Wat opviel was dat een aantal schoolleiders buitenspelen ziet als een alternatief voor de gymles. Dit raadt het Mulier Instituut af omdat het geen vervanging is voor structureel bewegingsonderwijs. Zeker niet omdat kwalitatieve beweging essentieel is voor het ontwikkelen van motorische vaardigheden en een positieve houding tegenover sporten.

Wetgeving biedt daarnaast ook geen helpende hand. Voor groep 1-2 is het namelijk niet verplicht om de aanvullende leergang Vakbekwaamheid Bewegingsonderwijs te halen. Onder andere deze wetgeving wekt de indruk dat bewegingsonderwijs bij kleuters er minder toe doet. Het Mulier Instituut pleit dan ook dat de wettelijke kaders worden aangepast om beweging in het kleuteronderwijs meer aandacht te geven.

Ook kwam uit de onderzoeken naar voren dat kleutergroepen minder vaak les krijgen van vakleerkrachten voor gym. Ook is scholing op vakinhoudelijk en pedagogisch-didactisch gebied hard nodig omdat op dit moment nog te weinig aandacht is voor deskundigheid. 

De vier rapporten laten dus duidelijk zien dat het bewegingsonderwijs voor kleuters meer aandacht verdient. Buitenspelen is geen alternatief voor de reguliere gymles en zelfs op het niveau van wetgeving wordt het belang van goed bewegingsonderwijs nog onderschat. En dat terwijl juist in deze jaren bewegen zo essentieel is.

Lees alle vier rapporten op de website van het Mulier Instituut.

Zo creëer je een rijke speelomgeving!

Een groot deel jonge kindprofessionals ziet dat de fijne motoriek bij peuters en kleuters achteruitgaat. Zelfs dagelijkse handelingen lijken vaker een uitdaging: knippen, knopen gebruiken en het vasthouden van een potlood lijken voor kinderen steeds lastiger. Jonge kinderen zitten meer en ook de toenemende schermtijd speelt een rol: swipen op een scherm is dan ook een meer eenzijdige beweging dan bijvoorbeeld graven of tekenen. Hoe kun je kleuters hierin ondersteunen als leekracht? Je kan beginnen bij het creëren van een rijke speelomgeving. 

Om fijne motoriek te ontwikkelen begin je bij de grote bewegingen: van hoofd tot voeten en van het midden naar buiten. Het is belangrijk om een gevarieerd spelaanbod neer te zetten met oog voor de ontwikkelfase van het kind. Hiervoor zijn kleine toevoegingen in het klaslokaal al een goede stap. Zo kan je loose parts neerleggen in de zandtafel of klei in de bakkerijhoek. Klei kneden helpt kinderen al de spieren te trainen die ze later zullen gebruiken bij het schrijven.

Ook andere kleine aanpassingen kunnen al een groot verschil maken. Verkleedkleding met klittenband kan je vervangen door kleding met ritsen en knopen. Maar ook van een alledaagse taken als het smeren van brood, was ophangen en schroefdoppen kan een kind al veel leren.

Op deze en nog veel meer manieren kan je fijne motoriek op een natuurlijke en gemakkelijke manier stimuleren. Voor zo ver het aan de kinderen ligt, zijn ze namelijk ‘gewoon aan het spelen’.

Lees meer tips en informatie over fijne motoriek op het Early Years Blog.