Marijke Welten, Sarah Torenstra-Brinkers en Sofie Sergeant
Aan de slag met de pedagogische ‘mise en place’
Als onderwijsprofessionals zijn wij zeer belangrijk voor het veerkrachtig laten opgroeien van onze kinderen en het normaliseren van diversiteit. Weten wij als team waar we voor staan en leven we dit voor?Een stevige pedagogische basis, inclusieve cultuur, ouderpartnerschap, SEL en burgerschap zijn geen losse thema’s, maar ze versterken elkaar in het realiseren van inclusief en rechtvaardig onderwijs.
We bespreken hoe deze onderdelen samenhangen en wat dit concreet betekent op alle niveaus. Werken vanuit een stevig pedagogisch fundament helpt om de beweging te maken van focus op casus naar focus op context en van reactief naar preventief handelen. De KC’er speelt daarbij een cruciale rol in het versterken van een nieuwsgierige houding en teamleren, van belang om dit te realiseren. Daarbij hebben we het ook over ‘mise en place’, bubbeltjes-plastic en dilemma’s.
Marijke Welten werkte tientallen jaren als docent, leerlingbegeleider en projectleider onderwijsvernieuwing in het vo en vso. Zij werkt tegenwoordig als eigenaar van Hordes en Klasdraf. Expertisepunt Persoonsgestuurde ToekomstPlanning in Onderwijs aan het breed erkennen van de stem van kinderen en jongeren en het concreet vormgeven van hun hoorrecht binnen (inclusief) onderwijs. In 2025 schreef zij samen met Hans Schuman een boek over dit thema: Persoonsgestuurde ToekomstPlanning in het Onderwijs. Over hoorrecht, samenredzaamheid en veerkracht (Acco). Daarnaast is Marijke werkzaam als docent aan de Hogeschool Utrecht.
Na het behalen van haar Pabo diploma werkte Sarah Torenstra-Brinkers langere tijd in het basisonderwijs als groepsleerkracht en IB/KC'er. Deze ervaringen neemt zij mee in haar huidige werkzaamheden als hogeschooldocent aan de HU en als orthopedagoog. Ze verkent met (toekomstige) leerkrachten wat inclusief onderwijs betekent voor hun visie op de rol van leerlingen, op de rol van leren, op de rol leerkrachten en ouders, en op de manier waarop we naar gedrag kijken. Sarah benadrukt daarbij steeds het belang van samenwerken, waarbij ieder zich verantwoordelijk voelt voor álle leerlingen. Inclusief onderwijs kan volgens haar niet door één persoon alleen worden gedragen. Het vraagt om samenwerking binnen het team en daarbuiten. Juist in die samenwerking en gezamenlijke verantwoordelijkheid ligt voor Sarah de energie om met en voor alle leerlingen inclusief en rechtvaardig onderwijs te realiseren.
Sofie Sergeant is hogeschoolhoofddocent Burgerschap & Inclusie aan de Hogeschool Utrecht, verbonden aan het Instituut voor Onderwijs en Orthopedagogiek en het Lectoraat Jeugd.
Huidige onderzoeks- en onderwijsprojecten cirkelen voornamelijk rondom het vraagstuk en de implementatie van inclusief onderwijs. Samen met studenten, met kinderen, ouders en onderwijsprofessionals wil Sofie inspireren en ondersteunen richting inclusief onderwijs, scholen waar elk kind kan leren, en waarbij ontmoeting en samenwerking centraal staan. Het onderzoekswerk dat Sofie verricht is altijd inclusief en actiegericht: samen met de mensen waarover het gaat, en gericht op positieve verandering in de praktijk.